GC-ARHI-ICON_4
UN GLOBAL COMPACT

ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΟΦΕΙΛΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΑΣΠΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΑΛΕΙΨΗ ΚΑΘΕ ΜΟΡΦΗΣ ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗΣ Η ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ;

GC-ARHI-ICON_4
1.
Η καταναγκαστική εργασία συνιστά παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου.
2.
Η παροχή μισθών ή άλλων αποζημιώσεων σε έναν εργαζόμενο δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά ότι η εργασία δεν είναι αναγκαστική ή υποχρεωτική.
3.
Δικαιωματικά, η εργασία θα πρέπει να παρέχεται ελεύθερα και οι εργαζόμενοι θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να αποχωρήσουν, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.
4.
Η καταναγκαστική εργασία στερεί τη δυνατότητα που έχουν οι κοινωνίες για ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων, στο πλαίσιο της σύγχρονης αγοράς εργασίας, και για ανάπτυξη δεξιοτήτων και εκπαίδευση των νέων για την αγορά εργασίας του αύριο.
5.
Οι εξουθενωτικές συνέπειες της καταναγκαστικής εργασίας είναι αισθητές από τα άτομα, ιδίως από τα παιδιά, αλλά και από την ίδια την οικονομία, δεδομένου ότι η υποβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού και της κοινωνικής σταθερότητας οδηγεί σε ανασφαλείς επενδύσεις.
6.
Η απώλεια εισοδήματος λόγω της διακοπής των κανονικών θέσεων εργασίας έναντι αυτών της καταναγκαστικής, μειώνει τα συνολικά εισοδήματα των δυνητικών βιοπαλαιστών και κατ’ αυτόν τον τρόπο είναι δυνατό να οδηγήσει στην απώλεια τροφής, καταλύματος και υγειονομικής περίθαλψης για ολόκληρες οικογένειες.

ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

GC-ARHI-ICON_4

Όλοι οι εργοδότες θα πρέπει να έχουν επίγνωση των μορφών και αιτίων της αναγκαστικής εργασίας, καθώς και του τρόπου με τον οποίο αυτή μπορεί να υφίσταται σε διάφορους βιομηχανικούς κλάδους.

Ενώ οι επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα, κατά κανόνα, δε χρησιμοποιούν παρόμοιες πρακτικές, η καταναγκαστική εργασία μπορεί να συνδεθεί με τις επιχειρήσεις αυτές μέσω των επιχειρηματικών σχέσεών τους με άλλους, συμπεριλαμβανομένων των εργολάβων και προμηθευτών.

ΟΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΑΠΟ ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ (Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) ΚΑΙ ΑΠΟ ΑΠΕΙΛΗ ΠΟΙΝΗΣ (ΤΟ ΜΕΣΟ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΣΕ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ).

Στη χρήση καταναγκαστικής εργασίας έχουν εμπλακεί τόσο κρατικοί όσο και ιδιωτικοί φορείς. Εργασία επιβαλλόμενη από το Κράτος είναι η υποχρεωτική συμμετοχή σε δημόσια έργα και η επιβολή αναγκαστικής εργασίας για ιδεολογικούς ή πολιτικούς σκοπούς. Η εκμετάλλευση της αναγκαστικής εργασίας από ιδιωτικούς φορείς μπορεί να λάβει τη μορφή δουλείας, δεσμευτικής εργασίας ως κατάπτωση δανείου, δέσμευσης εργασίας ως εγγύησης δανείου και άλλες μορφές εξαναγκασμού.

ΟΙ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΤΙ Η ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΟΡΦΕΣ:
Δουλεία
Δηλαδή από τη γέννηση/καταγωγή σε καθεστώς «δούλου» ή υπόχρεου εργασίας.
Δεσμευτική Εργασία
Ως κατάπτωση δανείου ή δέσμευση εργασίας ως εγγύηση δανείου, μια αρχαία πρακτική που εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε ορισμένες χώρες όπου ενήλικες και παιδιά αναγκάζονται να εργάζονται υπό συνθήκες που προσιδιάζουν με τη δουλεία για την αποπληρωμή χρεών των ιδίων ή των γονέων ή συγγενών τους.
Παιδική Εργασία
Υπό ιδιαίτερα καταχρηστικούς όρους, όταν το παιδί δεν έχει επιλογή σχετικά με το εάν θα εργαστεί.
Βίαιη
Απομάκρυνση ή απαγωγή.
Πώληση
Ενός προσώπου στην κυριότητα άλλου.
Φυσικός Περιορισμός
Στο χώρο εργασίας (σε φυλακή ή σε ιδιωτικό κρατητήριο).
Εργασία Κρατουμένων
Εφόσον έχουν προσληφθεί από ή έχουν τεθεί στη διάθεση ιδιωτών, επιχειρήσεων ή ενώσεων χωρίς τη συγκατάθεσή τους και χωρίς εποπτεία από τις δημόσιες αρχές.
Επιβαλλόμενη Εργασία
Από τις αρχές για αναπτυξιακούς σκοπούς, όπως συνδρομή σε κατασκευαστικά, γεωργικά και άλλα δημόσια έργα.
Εργασίες Επιβαλλόμενες
Ως ποινή για την υιοθέτηση ή την έκφραση απόψεων, ιδεολογικά αντιτιθέμενων προς το καθιερωμένο πολιτικό, κοινωνικό ή οικονομικό σύστημα.
Καταχρηστικές Πρακτικές
Ὀπως οι υποχρεωτικές υπερωρίες.
Υποχρεωτική Καταβολή
Χρημάτων ή παρακράτηση προσωπικών εγγράφων για την προσφορά θέσης εργασίας.
Ψυχολογική ή Φυσική βία
Συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής, ως μέσου διατήρησης του ατόμου σε καταναγκαστική εργασία (άμεση ή ως απειλή κατά του εργαζομένου, της οικογένειας ή των οικείων του).
Πλήρεις ή Μερικοί
Περιορισμοί της ελευθερίας κυκλοφορίας.
Παρακράτηση και...
Μη πληρωμή μισθών που συνδέονται με τη χειραγώγηση επιστροφής οφειλομένων, με εκμετάλλευση και άλλες μορφές εκβιασμού.
Στέρηση τροφής και
Και καταλύματος ή άλλων αναγκών.
Παραπλάνηση ή Ψευδείς
Υποσχέσεις ως προς τους όρους και τις μορφές εργασίας.
Δημιουργία Χρεών
Με παραποίηση των λογαριασμών, χρέωση διογκωμένων τιμών, υπολογισμό μειωμένης αξίας των παραγόμενων αγαθών ή υπηρεσιών, χρέωση υπέρογκων επιτοκίων κ.λ.π.
Απειλή Καταγγελίας
Στις αρχές εργαζομένων που ευρίσκονται σε μη νόμιμη κατάσταση.

ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ;

GC-ARHI-ICON_4

Οι οργανισμοί καλούνται να καθορίσουν αν η καταναγκαστική εργασία συνιστά πρόβλημα στον επιχειρηματικό τους τομέα και τις δραστηριότητές τους.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, μολονότι κατά κανόνα οι σοβαρές περιπτώσεις καταγράφονται στις αναπτυσσόμενες χώρες, καταναγκαστική εργασία υφίσταται και στις ανεπτυγμένες χώρες και επομένως θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως οικουμενικό ζήτημα.

ΜΕΡΙΚΑ ΑΠΛΑ ΒΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ:
  • 1. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΤΙΩΝ

     Η κατανόηση των αιτίων της αναγκαστικής εργασίας αποτελεί το πρώτο βήμα για την ανάληψη δράσης για την καταπολέμηση του φαινομένου.

  • 2. ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

     Όπου εντοπίζεται περίπτωση αναγκαστικής εργασίας, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα θα πρέπει να απομακρύνονται από την εργασία ενώ θα πρέπει να παρέχονται οι απαραίτητες διευκολύνσεις και υπηρεσίες, έτσι ώστε τα πρόσωπα αυτά να έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε ικανοποιητικές εναλλακτικές λύσεις.

  • 3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ

     Γενικά, είναι απαραίτητο ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων, που να περιλαμβάνει ενέργειες τόσο στο χώρο εργασίας όσο και στην κοινότητα, προκειμένου να επιτευχθεί η εξάλειψη των πρακτικών καταναγκαστικής εργασίας.

ΜΕΡΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΥΛΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ:

ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
  • Να έχουν σαφή πολιτική κατά της χρήσης, της συνέργειας ή της ωφέλειας από καταναγκαστική εργασία·
  • Να λαμβάνουν υπόψη τα διεθνή πρότυπα στις περιπτώσεις που η εφαρμογή των εθνικών νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων περί αναγκαστικής εργασίας είναι ανεπαρκής
  • Να διασφαλίζουν την πλήρη γνώση όλων των στελεχών της επιχείρησης σχετικά με τη φύση της καταναγκαστικής εργασίας·
  • Να θέτουν στη διάθεση όλων των εργαζομένων τις συμβάσεις εργασίας, αναφέροντας τους όρους και τις προϋποθέσεις παροχής της, τον εκούσιο χαρακτήρα της απασχόλησης, την ελευθερία αποχώρησης (συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων διαδικασιών) και τις ενδεχόμενες κυρώσεις με τις οποίες μπορεί να συνδεθεί η αποχώρηση ή η παύση της εργασίας·
  • Να μην κατάσχουν νομιμοποιητικά έγγραφα ταυτοποίησης των εργαζομένων·
  • Να απαγορεύουν σε εταιρικούς συνεργάτες τη χρέωση ποσών στους εργαζόμενους για την πρόσληψη τους.
  • Να συντάσσουν τις συμβάσεις εργασίας σε γλώσσα εύκολα κατανοητή από τους εργαζομένους, αναφέροντας το πλαίσιο και τις διαδικασίες αποχώρησης από την εργασία·
  • Να γνωρίζουν που είναι πιθανότερο να εφαρμόζεται καταναγκαστική εργασία αναφορικά με τη χώρα, τις περιφέρειες, τους βιομηχανικούς κλάδους, τομείς ή οικονομικές δραστηριότητες·
  • Να εξασφαλίζουν ότι δε συμμετέχουν εργαζόμενοι σε κατάσταση δεσμευτικής εργασίας για χρέη, κατά το σχεδιασμό και την εκτέλεση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, ή σε άλλες μορφές καταναγκαστικής εργασίας και στις περιπτώσεις που διαπιστώνουν κάτι τέτοιο, να προβλέπουν τη μετακίνηση των εν λόγω εργαζομένων από την εργασία με την κατάλληλη παροχή υπηρεσιών και προσφορά για βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις·
  • Να απαγορευτεί η απαίτηση κατάθεσης από τους εργαζόμενους χρηματικών προκαταβολών στην επιχείρηση, μέσω της καθιέρωσης σχετικών εταιρικών πολιτικών και διαδικασιών·
  • Να εξασφαλίζουν στην περίπτωση εκμίσθωσης εργασίας φυλακισμένων εντός ή εκτός φυλακών, ότι οι όροι και οι συνθήκες εργασίας είναι αντίστοιχες με εκείνες σε μια ελεύθερη σχέση εργασίας στον οικείο τομέα και ότι οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους για εργασία σε εργοδότη του ιδιωτικού τομέα·
  • Να εξασφαλίζουν ότι οι αναπτυξιακές δραστηριότητες μεγάλης κλίμακας δε βασίζονται σε καταναγκαστική εργασία σε οποιαδήποτε φάση·
  • Να παρακολουθούν προσεκτικά τις συμφωνίες στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις υπεργολαβίες.
ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΟΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΕΙΤΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
  • Να συστήσουν ή να συμμετέχουν σε μια ομάδα δράσης ή επιτροπή για την καταναγκαστική εργασία εντός της αντιπροσωπευτικής συνδικαλιστικής οργάνωσης εργοδοτών σε τοπικό, κρατικό ή εθνικό επίπεδο·
  • Να συμπράττουν με άλλες επιχειρήσεις, κλαδικές ενώσεις και οργανώσεις εργοδοτών για να αναπτύξουν μια προσέγγιση για την αντιμετώπιση του προβλήματος σε ολόκληρο τον κλάδο καθώς και να δημιουργούν σχέσεις  συνεργασίας με τις συνδικαλιστικές ενώσεις, τις αρχές επιβολής του νόμου, τις επιθεωρήσεις εργασίας κ.λ.π.
  • Να υποστηρίζουν και να συνδράμουν το σχεδιασμό της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και των προγραμμάτων συμβουλευτικής για τα παιδιά που έχουν απομακρυνθεί από καταστάσεις καταναγκαστικής εργασίας·
  • Να συμβάλλουν στην ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης και εναλλακτικών δυνατοτήτων παραγωγής εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων χορήγησης μικροπιστώσεων, για ενήλικες που έχουν απομακρυνθεί από καταστάσεις καταναγκαστικής εργασίας·
  • Να ενθαρρύνουν προγράμματα συμπληρωματικής υγείας και διατροφής για τους εργαζόμενους που έχουν απομακρυνθεί από επικίνδυνη καταναγκαστική εργασία και να παρέχουν ιατρική περίθαλψη για τη στήριξη των προσβεβλημένων από επαγγελματικές ασθένειες και υποσιτισμό λόγω της ακούσιας εργασίας·
  • Να διασφαλίζουν ότι οι όροι και οι συνθήκες εργασίας είναι επωφελείς για τους κρατούμενους στην περίπτωση που γίνεται χρήση εργασίας από φυλακισμένους, (ιδίως όσον αφορά στην υγεία και την ασφάλεια στην εργασία) και ότι οι φυλακισμένοι έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους για εργασία σε εργοδότη του ιδιωτικού τομέα.